CLOSE-UP: muzikant Luk Sponselee van The Flipside Paradox: “In Vlaanderen zit de kunst en cultuur dieper geaard in de maatschappij.”

The Flipside Paradox is een muzikale dialoog tussen Nederlandse en Vlaamse muzikanten op basis van improvisatie. Is het jazz? Of improvisatie? Wondermooie soundscape of gewoon herrie?

BesteBuren praat bij met de Nederlander Luk Sponselee van The Flipside Paradox om meer te vernemen over dit muzikaal experiment en over de verschillen en overeenkomsten tussen Nederlanders en Vlamingen.

Op 12 juni is The Flipside Paradox voor de tweede keer te gast bij Zwart Wild in Gent. Tijdens het tweede weekend van de MEUBELEXPO gaan topmuzikanten uit de Zuid-Nederlandse en Vlaamse jazz- en improscene met elkaar in de clash. Twee jonge honden mengen zich met de vaste band, en later op de avond spelen The Valerie Solanas. Meer informatie in de BesteBuren-agenda.

BesteBuren: The Flipside Paradox, wat houdt dit BesteBuren-project in?

Luk Sponselee: Het unieke aan dit project is de kans om samen te werken met een groot aantal verschillende soorten muzikanten in allerlei verschillende bezettingen uit diverse landen. Er kan bijvoorbeeld een situatie ontstaan waarin een klassiek geschoolde muzikant samen gaat spelen met jazz-, rock-, wereld- en noise muzikanten. Het stemt me vrolijk dat nu de mogelijkheid ontstaat om barrières te doorbreken en dat er out-of-the-box gedacht kan worden. We moeten onze vooroordelen opzijzetten en met een onbevangen blik met elkaar in gesprek gaan en met elkaar muziek maken.

BesteBuren: Mooi verhaal, maar hoe klinkt dat?

Luk Sponselee: Dat is beter uit te drukken in geluid dan in woorden. Dus luister maar! Sessie van The Flipside Paradox in Den Bosch op 30 mei: 

BesteBuren: Wat betekent deze samenwerking voor jou?

Luk Sponselee: We zien vanuit de praktijk dat er niet genoeg samenwerking is tussen muzikanten uit Vlaanderen en Nederland. Het zou mooi zijn dat we dat kunnen bewerkstelligen. Dat de grens tussen Nederland en België een beetje wordt opgeheven en dat muzikanten makkelijker bij elkaar op bezoek komen en samenwerkingsverbanden aangaan.

Na dit jaar zouden we heel graag met dit project willen verder gaan. Nog steeds met de sessies als basis, waarbij we The Flipside Paradox zien als een mobiel improvisatiepodium, waar muzikanten uit Nederland, Vlaanderen en ook Duitsland met elkaar muziek maken. Eventueel ook uitgebreid met beeldende kunst, fotografie, film en performances.

BesteBuren: Wat voor publiek wil je trekken?

Luk Sponselee: Publiek is vandaag de dag een lastig ding. Op festivals en grote evenementen kun je nog wel een divers en groot publiek trekken. Op kleinere concerten is het lastig om een specifieke doelgroep aan te boren en dan zeker in het genre waarin wij bezig zijn; experiment, onderzoek, improvisatie, cross-over van verschillende genres. Voor de een is het te jazzy, voor de ander te losgeslagen gepruts op de vierkante millimeter, te veel rock of lawaai, te weinig structuur en ga zo maar door.

We willen een publiek bedienen dat geïnteresseerd is in andere muziek. Nieuwe muziek? Dat mag je zeggen, maar we pretenderen niet direct nieuwe muziek te maken. We hebben gemerkt dat de sessies die we geven veel van het publiek vragen. Je moet echt bij de les blijven en moeite doen om het te kunnen waarderen. We maken geen popmuziek of smeuïg radiobehang met het credo oor in, oor uit, van het kaliber ‘doe mij nog een bier!’, maar na het concert komen de mensen vaak naar ons toe en zijn opvallend positief. Er is waardering voor de zoektocht en de reis die je als improvisatie band samen met het publiek maakt.

BesteBuren: Hoe vind je het samenwerken gaan?

Luk Sponselee: De samenwerking loopt goed en we komen elkaar gaandeweg steeds meer tegen. Samenwerken met een andere partij is altijd aftasten, zoeken naar de gemeenschappelijke deler en overeenkomsten en proberen zo ver mogelijk te gaan zonder al te veel afvlakkende compromissen te sluiten. Je hebt allebei een geschiedenis waarom jouw organisatie tot hier is gekomen, met dit resultaat.

BesteBuren: Waarin verschillen Nederland en Vlaanderen op het gebied van cultuur volgens jou?

Luk Sponselee: Dit is kort door de bocht, maar je mag toch wel stellen dat kunst en cultuur in Nederland een andere waarde heeft dan in Vlaanderen. In Vlaanderen zit de kunst en cultuur dieper geaard in de maatschappij. Het wordt serieuzer genomen, het is in ieder geval geen 'linkse hobby' zoals het in Nederland vaak genoemd wordt. Dit ridiculiseert en bagatelliseert de hele sector, en om terug te komen na zo'n uitspraak moet je wel stevig in je schoenen staan. Op andere punten gaan we in Nederland dan weer wel hard, zoals architectuur en technologie.

BesteBuren: Als Nederlandse musicus, hoe is je relatie met Vlaanderen?

Luk Sponselee: Ik kom uit Hulst (Zeeuws-Vlaanderen), dat ligt 4 km van de grens, en in mijn jeugd werd het rustieke vestingstadje in de weekends overspoeld door shoppende Belgen. Daarmee was - en is - Vlaanderen eigenlijk nooit ver geweest. Ik ging ook altijd eerder stappen in Antwerpen dan in Amsterdam (waar alles toch te vroeg sluit!).

Sinds Artspace Flipside, onze basis in Eindhoven, hebben we met grote regelmaat Belgen geprogrammeerd: films, performances, beeldende kunst en muziek. Ook in Antwerpen en verder hebben we verschillende evenementen georganiseerd. Ik denk ook dat wij Zuid-Nederlanders veel meer te halen hebben uit Vlaanderen. Sociaal, cultuur-historisch gezien, liggen we veel dichter bij elkaar dan het Noord-Nederlandse terrein. Neem alleen al de katholiek Bourgondische insteek van het leven wat Brabanders, Limburgers en sommige delen van Zeeuws-Vlaanderen  gemeen hebben met de Vlamingen.

De landsgrens bakent streken en provincies onnodig van elkaar af. De Brabantse Kempen en de grensstreek van Zuid-Brabant lopen qua volksmentaliteit gewoon in elkaar over. Kijk bijvoorbeeld naar Baarle-Nassau en Baarle-Hertog dat als een verliefd stel in elkaars armen ligt. Zo ook met Oost-, West- en Zeeuws-Vlaanderen. Het dialect is in basis hetzelfde, ze slikken allemaal de h in en de g wordt een h. Vanuit de Zesde Kolonne vinden we het ook belangrijk om 'externe' invloeden naar Eindhoven te halen; alleen daar kun je kunstzinnig en cultureel 'rijker' van worden. Dat zijn impulsen die een stad en gemeenschap nodig hebben om met een verbeterd en verrijkt inzicht verder te gaan.

BesteBuren: Wat zijn volgens jou de overeenkomsten en de verschillen tussen Vlaanderen en Nederland?

Luk Sponselee: In Vlaanderen is het café, koffiebar of restaurant de huiskamer.
In Nederland mag je gelijk bij iemand thuis komen en ga je sneller een-op-een te werk.
De gereserveerdheid en terughoudendheid van de Vlamingen is een veelgehoorde uitspraak tegenover de schreeuwerigheid en directheid van de Nederlanders. Het klopt ook wel maar ik zie het toch niet zo veel. Het zijn de 'Hollanders' van boven de rivieren die de boel bij elkaar schreeuwen maar met de Vlamingen waarmee ik werk is het ook recht voor zijn raap, en merk je weinig van die gereserveerdheid.
Durven lunchen heb ik geleerd in Vlaanderen. En slecht en asociaal autorijden is wat ik geleerd heb in Antwerpen!


Luk Sponselee (electronics & overall bleep-bleep) is een van de smaakmakers van underground in Brabant. Hij zwaait met verve de scepter over het podium Artspace Flipside. Hij is vooral filmmaker, maar heeft altijd muziek gemaakt, die gewoonlijk stevig wortelt in noise en ambient.

Wil je The Flipside Paradox zelf meemaken? Dat kan op vrijdag 12 juni in Gent tijdens het tweede weekend van de MEUBELEXPO. Voor meer informatie ga naar de BesteBuren-agenda.